Stoken met hout kan soms problematisch zijn. Veel problemen kun je voorkomen door de volgende aandachtspunten te kennen.
Onvoldoende schoorsteentrek
Om de kachel goed te laten werken, het glas schoon te houden en voldoende zuurstof voor de verbranding toe te voeren, is voldoende trek in de schoorsteen nodig. Onvoldoende trek ontstaat onder andere door een te lage schoorsteen of een schoorsteen van onvoldoende kwaliteit.
Een nieuwe kachel kan niet functioneren
Moderne houtkachels hebben een veel hoger rendement dan oude kachels. Een hoger rendement wordt bereikt door de rookgastemperatuur te verlagen voordat de rookgassen de kachel verlaten. Daardoor is de temperatuur in de schoorsteen lager en is de trek ook lager dan vroeger.
Een moderne kachel zorgt dus in de praktijk meteen voor een lagere temperatuur in de schoorsteen en daarmee een slechtere trek. De oplossing is om aan te steken zoals beschreven (onder het onderdeel aansteken) en te zorgen dat de schoorsteen goed functioneert, dicht is en voldoende geïsoleerd is. Is dat niet het geval, dan kan het een voordeel zijn om de bestaande schoorsteen te renoveren, een rookgasventilator te plaatsen of een nieuwe stalen schoorsteen aan te schaffen.
Invloed van wind en omgeving
De hoogte van de schoorsteen moet zijn afgestemd op de hoogte van het dak. Externe omstandigheden kunnen de oorzaak zijn van slechte schoorsteentrek.
1: Een te lage schoorsteen ten opzichte van het dak.
2: Lekkende verbindingen of reinigingsluiken in het schoorsteensysteem.
3: Andere gebouwen veroorzaken luchtturbulentie of neerwaartse druk over de schoorsteen.
4: Grote bomen kunnen de wind “afschermen” en slechte trek veroorzaken.
Er kan onderdruk in huis ontstaan, waardoor de schoorsteen de rook niet kan afvoeren. Dit geldt vooral bij zeer luchtdichte huizen. Zie het onderdeel “externe verbrandingslucht”.
De verbinding tussen de kachel en de schoorsteen moet dicht zijn. Hoe meer bochten en hoe scherper ze zijn, hoe meer weerstand en turbulentie.
Roet
Roetophopingen na het vegen van de schoorsteen kunnen de rookgaswegen blokkeren.
Vogelnesten
Vogelnesten, meestal kraaiennesten, kunnen je schoorsteen blokkeren. Controleer altijd of de doorgang in je schoorsteen vrij is voordat het stookseizoen begint.
Lak
De lak die wordt gebruikt voor het afwerken van houtkachels heet Senotherm en kan ca. 500 °C verdragen zonder dat de kleurpigmenten veranderen, maar is op veel andere manieren kwetsbaar. Hij is niet 100% roestwerend, waardoor de kachel roestvlekken kan krijgen als hij in een onverwarmd, vochtig klimaat staat of als er bijvoorbeeld water op komt. Vochtig hout of ongeschikte brandstoffen tasten zowel de lak als staal en gietijzer aan. Tijdens de eerste stookbeurten moet de lak uitharden en wordt daardoor zacht en kwetsbaar. De lak/verf op de houtkachel zal tijdens het uitharden een duidelijke geur en rookoverlast afgeven. Zorg daarom voor voldoende ventilatie tijdens de eerste keren dat je je nieuwe houtkachel gebruikt. De rookoverlast kan schadelijk zijn voor de gezondheid, daarom is goede ventilatie belangrijk.
Vermiculiet (isolatiemateriaal)
De vermiculietplaten die de verbrandingskamer isoleren, kunnen barsten. Vermiculiet is zeer poreus en de oorzaak is meestal een “stoot” van het hout. Dat heeft geen invloed op de isolatiewaarde. Pas wanneer de vermiculietplaten tot de helft van hun dikte zijn afgesleten, moeten ze worden vervangen, of wanneer ze uit elkaar vallen.
Elementaire bedieningsfouten
- Stoken met een open aslade of met permanent open startlucht veroorzaakt een oververhitte kachel, met bijvoorbeeld witte ruiten als gevolg.
- Overvulling van de verbrandingskamer zorgt ervoor dat zowel de tertiaire lucht als de ruitspoellucht verkeerd wordt toegevoerd en kan gaan functioneren als primaire lucht/startlucht, waardoor de verbranding ongecontroleerd wordt. De temperatuur kan daardoor te hoog worden en de houtkachel beschadigen.
- Als de deur na het aansteken niet wordt gesloten, kan dat tot oververhitting leiden.
- Stoken met ongeschikte brandstoffen kan de kachel beschadigen; zo ontwikkelen geïmpregneerd hout en plastic zoutzuur, dat het ijzer aantast.
- Petcokes, beter bekend als energiekokes, is een olieafvalproduct dat ca. 9,5 kW per kg ontwikkelt. Het vernietigt simpelweg alles, zowel in kachel als schoorsteen, en mag absoluut niet in houtkachels worden gebruikt.
